Dowladda Soomaaliya oo ku dadaalaysa soo celinta Kalsoonida deeq-bixiyeyaasha Caalamka

MUQDISHO – Iyadoo shaqo ballaarin ah ay ka socdaan Dekedda Muqdisho, Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa isku dayaysa inay dib u dhisto kalsoonida deeq-bixiyeyaasha caalamiga ah, kaddib muran ka dhashay bakhaar gargaar bini’aadannimo oo ay saameeyeen howlaha horumarinta dekedda.

Warsaxaafadeed ay soo saartay fiidnimadii Sabtida, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay in dhammaan raashinkii gargaar ee laga qaaday bakhaar ay isticmaali jirtay Hay’adda Cunnada Adduunka (WFP) dib loogu celiyay hay’addaas, iyadoo dowladda ay qaadatay mas’uuliyadda dhacdada isla markaana muujisay ka-qoomameyn.

“Dhammaan agabkii gargaarka bini’aadannimo ee laga saaray bakhaarka ay arrintu khusayso si buuxda ayaa dib loogu celiyay Hay’adda Cunnada Adduunka,” ayaa lagu yiri bayaanka wasaaradda.

Si looga hortago carqalad ku timaadda gaarsiinta gargaarka, dowladda ayaa sheegtay in WFP loo qoondeeyay bakhaar cusub oo ka weyn kana habboon kii hore, kuna yaalla gudaha dekedda. Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in bakhaarkan cusub uu kordhin doono awoodda kaydinta, isla markaana fududeyn doono qaybinta gargaarka si ammaan ah oo joogto ah.

Dowladda ayaa sidoo kale qiratay in ay jireen tabar-darrooyin dhanka isku-duwidda iyo wadaagista xogta ee la xiriira hay’adaha gargaarka iyo deeq-bixiyeyaasha, iyadoo sheegtay in dib-u-eegis lagu sameyn doono duruufihii keenay dhacdada, lana qaadi doono tallaabooyin looga hortagayo inay mar kale dhacdo.

Arrintan ayaa timid kaddib dhaleeceyn adag oo ka timid Mareykanka, kaas oo ku eedeeyay mas’uuliyiin Soomaaliyeed inay burburiyeen bakhaar ay maalgelisay dowladda Mareykanka oo ay isticmaali jirtay WFP, isla markaana si sharci-darro ah ula wareegeen raashin gargaar ah oo ay bixiyeen deeq-bixiyeyaashu. Taasi awgeed, Washington ayaa ku dhawaaqday hakinta qaar ka mid ah gargaarka taageera dowladda Soomaaliya.

Mas’uul sare oo ka tirsan Waaxda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa sheegay in burburinta bakhaarka iyo habka loola dhaqmay raashinka gargaarka ay kicisay walaac culus oo la xiriira ixtiraamka howlaha bini’aadannimo iyo heshiisyada deeq-bixinta.

Dhinaca kale, dowladda Soomaaliya ayaa ku adkaysanaysa in bakhaarka loo yaqaanay “blue warehouse” uu ku yaallay aag loo qorsheeyay ballaarinta iyo dib-u-habaynta dekedda, isla markaana aanay howlahaasi saameyn ku yeelan maamulka, kaydinta ama qaybinta gargaarka bini’aadannimo.

Bayaankii ugu dambeeyay, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa ku celisay ballanqaadka Soomaaliya ee ku aaddan “hufnaan iyo isla-xisaabtan buuxa,” iyadoo ku tilmaantay iskaashiga ay la leedahay WFP, Mareykanka iyo deeq-bixiyeyaasha kale mid lama huraan u ah daboolidda baahiyaha malaayiin Soomaali ah oo wajahaya cunto-yari.

Iyadoo Soomaaliya ay weli si weyn ugu tiirsan tahay gargaarka caalamiga ah, dowladda ayaa sheegtay in xalinta arrintan ay muhiim u tahay ilaalinta kalsoonida deeq-bixiyeyaasha iyo sii socoshada iskaashiga bini’aadannimo.

GAROWE ONLINE