Turkiga oo saddex diyaarad dagaal F-16 ah u diray Muqdisho

MUQDISHO — Türkiye ayaa saddex diyaarad dagaal oo nooca F-16 ah u dirtay Muqdisho, tallaabo sii xoojinaysa joogitaankeeda milatari ee Soomaaliya, xilli Ankara ay horay u wado qorshayaal ballaaran oo sahamin shidaal badeed ah iyo maalgelin istiraatiiji ah oo ka dhan ah Geeska Afrika, ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay.

Diyaaradaha dagaalka ayaa yimid Arbacadii, waxaana la rumeysan yahay inay qayb ka yihiin taageerada amni ee sii kordheysa ee Türkiye siiso Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, iyo sidoo kale diyaar-garowga la xiriira keenista madal qodista shidaalka badda (offshore drilling platform) oo la filayo inay Soomaaliya timaaddo bisha soo socota.

Ilo ku dhow hawlgalka ayaa sheegay in Türkiye ay bilo badan ku jirtay dhismaha iyo casriyeynta xarumo ku yaalla Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde, si loogu diyaariyo martigelinta diyaaradaha F-16. Injineerro Turki ah ayaa maalmahan ka shaqeynayay garoonka si ay u dhammeystiraan diyaargarowga kahor hawlgalka.

Sawirro dayax-gacmeed oo ay dib u eegeen ilo madaxbannaan ayaa muujinaya hangarro cusub oo dhowr ah oo tan iyo bishii Sebtembar laga dhisay garoonka, taasoo muujinaysa qorshe muddo-dheer ah oo ku aaddan ballaarinta joogitaanka hawada ee Türkiye. Xogta duullimaadyada furan ayaa sidoo kale tilmaamaysa in tobankii maalmood ee la soo dhaafay ay Muqdisho soo gaareen duullimaadyo badan oo xamuul milatari ah oo Turki ah, kuwaas oo sida la rumeysan yahay keenay qalab, agab dayactir iyo rasaas.

Imaatinka diyaaradaha F-16 ayaa si dhow ula xiriira qorshaha Türkiye ee bilaabista sahaminteedii ugu horreysay ee shidaal badeed oo dibadda ah, taasoo ka dhici doonta xeebaha Soomaaliya. Horaantii bishan, Wasiirka Tamarta ee Türkiye, Alparslan Bayraktar, ayaa sheegay in markabka qodista ee Cagri Bey la geyn doono Soomaaliya bisha Febraayo, taasoo noqon doonta tallaabo taariikhi ah oo ku saabsan siyaasadda tamarta ee Ankara.

Bayraktar ayaa sheegay in qodista lagu sameyn doono blocks badeed oo ku jira biyaha dhuleed ee Soomaaliya, isla markaana ay tahay hawlgalkii ugu horreeyay ee sahamin biyo-dheer ah oo Türkiye ka fuliso dibadda. Mas’uuliyiin Soomaaliyeed ayaa mashruuca ku tilmaamay mid wax ka beddeli kara mustaqbalka tamarta dalka, oo weli aan si buuxda loo sahamin kaddib tobannaan sano oo colaado ah.

Marka laga soo tago diyaaradaha F-16, Türkiye ayaa horay Soomaaliya u siisay diyaarado aan duuliye lahayn oo hubeysan, oo ay ka mid yihiin Bayraktar TB2 iyo Akinci, iyo sidoo kale diyaaradaha qumaatiga u kaca ee T129 ATAK. Ilo goboleed ayaa sidoo kale sheegay in qorshayaal ay socdaan oo la xiriira dhismaha xarun dayax-gacmeed iyo gantaallo lagu rido waqooyiga Muqdisho.

Is-ururinta milatari ee Türkiye ayaa ku soo beegmeysa xilli Soomaaliya dib u habeyn ku sameyneyso hoggaanka ciidankeeda. Toddobaadkan, dowladda federaalka ayaa Brig. Gen. Ibraahim Maxamed Maxamuud u magacowday taliyaha cusub ee Ciidanka Xoogga Dalka. Taliyaha cusub ayaa ah qof wax ku bartay jaamacad ku taalla Türkiye, lehna shahaado heer sare ah, isla markaana tababar milatari oo horumarsan ka soo qaatay Jaamacadda Difaaca Qaranka ee Türkiye.

Türkiye ayaa tan iyo 2011 noqotay saaxiibka caalamiga ah ee ugu dhow Soomaaliya, kaddib markii ay billowday gargaar bani’aadannimo xilligii abaarta, kadibna ballaarisay iskaashiga dhanka tababarka milatari, kaabeyaasha dhaqaalaha iyo maalgashiga. Talaabooyinkan ugu dambeeyay ayaa muujinaya wejigii cusub ee xiriirka labada dal, kaas oo isku daraya dammaanad amni, tamar istiraatiiji ah iyo hammiyaal tiknoolajiyadeed oo saameyn weyn ku yeelan kara doorka Soomaaliya ee gobolka.

GAROWE ONLINE