Taliyaha Sirdoonka Itoobiya: Sugidda amniga Badda Cas kuma koobnaan karto dalalka xeebaha leh

ADDIS ABABA — Taliyaha Sirdoonka Itoobiya, Redwan Hussein, ayaa sheegay in sugidda amniga Badda Cas aysan ku koobnaan karin oo keliya dalalka ku teedsan xeebaha baddaas, isaga oo ku dooday in Itoobiya ay door ku leedahay dadaallada lagula tacaalayo khataraha saameyn kara ganacsigeeda iyo horumarkeeda dhaqaale.

Redwan Hussein ayaa sheegay in Itoobiya ay masuuliyad ka saaran tahay ka qayb qaadashada wax ka qabashada khataraha amni ee carqaladeyn kara isku socodka ganacsiga iyo danaha dhaqaale ee dalka, inkasta oo Itoobiya aysan lahayn xeeb toos ah oo ku teedsan Badda Cas.

“Sugidda amniga Badda Cas kuma koobnaan karto oo keliya dalalka ku teedsan xeebaha Badda Cas,” ayuu yiri taliyaha sirdoonka Itoobiya.

Hadalkan ayaa muujinaya mowqifka Itoobiya ee ku aaddan amniga marin-biyoodka Badda Cas, oo muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah, isku socodka badeecadaha iyo gaadiidka shidaalka. Badda Cas ayaa sidoo kale ah marin istaraatiiji ah oo isku xira Badweynta Hindiya iyo Badda Mediterranean-ka, isaga oo sii mara marinka Bab al-Mandab iyo Kanaalka Suweys.

Itoobiya, oo ah dal aan bad lahayn tan iyo markii Eritrea ay xornimada qaadatay sannadkii 1993, ayaa si weyn ugu tiirsan dekedaha dalalka deriska ah si ay u soo dejiso badeecadaha una dhoofiso wax-soo-saarkeeda. Dekedda Jabuuti ayaa ah marinka ugu weyn ee ay Itoobiya u isticmaasho ganacsiga caalamiga ah.

Dowladda Itoobiya ayaa muddooyinkii dambe si isa soo taraysa uga hadlaysay muhiimadda ay u leedahay helitaanka marin-badeed iyo ilaalinta danaha dhaqaale ee dalka. Arrintan ayaa dhalisay dood siyaasadeed iyo mid amni oo ka dhex taagan dalalka Geeska Afrika, gaar ahaan marka laga hadlayo madaxbannaanida dalalka xeebaha leh iyo xuquuqda dalalka aan badaha lahayn.

Badda Cas ayaa sannadihii u dambeeyay wajahaysay caqabado amni oo ay ka mid yihiin weerarrada maraakiibta ganacsiga, xiisadaha gobolka iyo khataraha saameeya isu socodka badeecadaha. Amni-darrada ka jirta marin-biyoodka ayaa keeni karta dib u dhac ku yimaada gaadiidka badda, kororka kharashaadka caymiska iyo saameyn ku timaadda silsiladaha sahayda caalamiga ah.

Mowqifka uu sheegay taliyaha sirdoonka Itoobiya ayaa ku saleysan aragtida ah in khataraha amni ee saameeya marin-biyoodka muhiimka u ah ganacsiga caalamiga ah ay sidoo kale saameyn karaan dalalka aan xeebaha lahayn, kuwaas oo dhaqaalahoodu ku tiirsan yahay dekedaha iyo waddooyinka ganacsiga ee gobolka.

Si kastaba ha ahaatee, hadalkaasi kaligiis ma caddaynayo in Itoobiya ay yeelanayso awood sharci ama maamul oo ay ku maamusho Badda Cas. Arrimaha la xiriira madax-bannaanida dhuleed, marin-u-helidda dekedaha iyo amniga badda waxay ku xiran yihiin sharciga caalamiga ah iyo heshiisyada ay gaaraan dalalka ay khuseyso.

Xaaladda ayaa muujinaysa muhiimadda sii kordheysa ee Badda Cas u leedahay amniga iyo dhaqaalaha Geeska Afrika, iyadoo dalalka gobolka ay wajahayaan baahida loo qabo iskaashi amni iyo mid ganacsi, isla markaana ay jiraan aragtiyo kala duwan oo ku saabsan sida loo ilaalinayo danaha dalalka xeebaha leh iyo kuwa aan badaha lahayn.

GAROWE ONLINE