Turkiga oo Xoojinaya Joogitaankiisa Militeri ee Soomaaliya si uu u Ilaashado Maalgashigiisa

MUQDISHO, Soomaaliya — Turkiga ayaa sii xoojinaya joogitaankiisa amni iyo istiraatiijiyadeed ee Soomaaliya, iyadoo tallaabooyinkan lagu fasirayo inay qayb ka yihiin dadaallada Ankara ee lagu ilaalinayo maalgashigeeda sii kordhaya ee dalka iyo danaha dhaqaale ee istiraatiijiga ah.

Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan ayaa sannadihii u dambeeyay si weyn u ballaariyay xiriirka Ankara iyo Muqdisho, kaas oo ka gudbay gargaarka bani’aadannimo una gudbay iskaashi militari, dhaqaale, tamar iyo amni. Turkiga ayaa hadda Soomaaliya ku leh saldhig ciidan, shirkado maamula kaabayaal muhiim ah iyo heshiisyo la xiriira kheyraadka badda iyo shidaalka. 

Joogitaanka Turkiga ayaa si gaar ah xoog ugu yeeshay dhinaca amniga. Ankara waxay Soomaaliya ka dhistay xerada TURKSOM ee Muqdisho, oo lagu tababaro ciidamada Soomaaliya, halka labada dowladood ay sidoo kale 2024 kala saxiixdeen heshiis iskaashi oo dhinaca difaaca iyo badda ah. Heshiisyadaasi waxay Turkiga siinayaan door ballaaran oo ku saabsan taageerada amniga iyo ilaalinta biyaha Soomaaliya. 

Iskaashiga ayaa sidoo kale ku fiday tamarta. Turkiga ayaa bilaabay dadaallo sahamin iyo qodis shidaal oo ka socda biyaha Soomaaliya, iyadoo maraakiib cilmi-baaris iyo kuwo ciidan ay ka howlgaleen xeebaha dalka. Tallaabooyinkan ayaa muujinaya in danaha Ankara aysan ku koobnayn tababarka ciidamada ama gargaarka, balse ay si toos ah ugu xiran yihiin mustaqbalka kheyraadka dabiiciga ah ee Soomaaliya. 

Dhinaca dhaqaalaha, shirkado Turkish ah ayaa muddo dheer ku lug lahaa maamulidda iyo horumarinta dekedda Muqdisho iyo garoonka diyaaradaha ee caasimadda. Ganacsiga labada dal ayaa sidoo kale si weyn u kordhay, iyadoo shirkadaha Turkiga ay door muuqda ku leeyihiin adeegyada, kaabayaasha iyo ganacsiga Soomaaliya. 

Maalgashiga sii kordhaya ayaa Ankara ka dhigaya mid si gaar ah u danaynaysa xasilloonida Soomaaliya. Amni darrada, weerarrada Al-Shabaab iyo khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha dalka ayaa halis ku noqon kara mashaariicda waaweyn iyo danaha ganacsi ee Turkiga.

Xoojinta amniga sidaas darteed waxay yeelan kartaa laba ujeeddo oo is barbar socda: taageeridda dowladda Soomaaliya iyo ciidamada dalka, iyo ilaalinta danaha istiraatiijiga ah ee Turkiga. Ankara ayaa sannadihii lasoo dhaafay si cad u muujisay in Soomaaliya ay ka mid tahay dalalka ugu muhiimsan ee siyaasaddeeda Afrika iyo Geeska Afrika.

Joogitaanka Turkiga ayaa sidoo kale kusoo beegmaya xilli quwadaha gobolka iyo kuwa caalamiga ah ay ku tartamayaan saameynta Geeska Afrika, gaar ahaan dekedaha, marinnada badda, tamarta iyo amniga. Turkiga, Imaaraadka Carabta, Sacuudiga, Masar iyo dalal kale ayaa dhammaantood danaynaya muhiimadda istiraatiijiga ah ee Soomaaliya iyo biyaha ku xeeran.

Sidaas darteed, tallaabo kasta oo Ankara ku xoojiso awooddeeda amni ee Soomaaliya waxay yeelan kartaa saameyn ka baxsan xiriirka labada dal, iyadoo Soomaaliya ay ku taallo meel muhiim ah oo u dhow Gacanka Cadmeed, Bab al-Mandab iyo marinnada ganacsi ee isku xira Aasiya, Afrika iyo Bariga Dhexe.

Xiriirka Erdoğan iyo Muqdisho ayaa hadda galay marxalad cusub oo ay isku dhex jiraan amni, maalgashi, tamar iyo dano juqraafiyeed. Haddii mashaariicda waaweyn ee Turkiga ay sii socdaan, ilaalintooda amni ayaa noqon karta mid ka sii muhiimsan istiraatiijiyadda Ankara ee Soomaaliya sanadaha soo socda.

GAROWE ONLINE