QM: Hawlgallada Puntland oo Daacish ku koobay 150 ilaa 250 dagaalyahan

GAROOWE — Hawlgallada joogtada ah ee ciidamada Puntland ka wadaan buuraha Cal-Miskaad ayaa si weyn u wiiqay awooddii ciidan, dhaqaale iyo dhuleed ee Daacish-ta Soomaaliya, iyadoo tirada dagaalyahannada kooxda lagu qiyaasay inay hadda u dhexeyso 150 ilaa 250 xubnood, sida lagu sheegay warbixin cusub oo loo gudbiyey Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay.

Warbixinta 38-aad ee Kooxda Dabagalka Cunaqabataynta Qaramada Midoobay, oo la soo saaray 10-kii Agoosto 2026, ayaa sheegtay in dagaalyahannada kooxda intooda badan ay ku urursan yihiin buuraha Cal-Miskaad. Awoodda kooxda ee hawlgallada iyo gacan-ku-haynta dhulka ayaa weli xaddidan sababo la xiriira cadaadiska hawlgallada ka dhanka ah argagixisada.

Warbixintu waxay ku salaysan tahay macluumaad ay dowladaha xubnaha ka ah Qaramada Midoobay gudbiyeen illaa 9-kii Juun 2026. Qiimeyntu ma aha tirakoob madax-bannaan oo goobta dagaalka lagu sameeyey, balse waxaa isku raacay khubarada kooxda dabagalka. Warbixinta QM S/2026/651

Saameynta Hawlgalka Hillaac

Warbixin hore oo Qaramada Midoobay soo saartay bishii Febraayo ayaa si toos ah guulahaas ugu xirtay Hawlgalka Hillaac ee ciidamada Puntland, oo ay taageerayaan saaxiibbo heer gobol iyo heer caalami ah.

Xilligaas, tirada Daacish-ta Soomaaliya waxaa lagu qiyaasay 200 ilaa 300 dagaalyahan. Qaramada Midoobay waxay sheegtay in tiro badan la dilay, in ka badan 180 xubnoodna la qabtay, halka dagaalyahanno Soomaali ah ay ka baxeen kooxda oo dib ugu laabteen beelahooda.

Warbixinta cusub waxay tirada kooxda ka dhigaysaa 150 ilaa 250. Inkasta oo labada qiyaasood ay qayb ahaan is dul saaran yihiin, haddana waxay muujinayaan in Daacish aysan dib ugu soo noqon awooddii ay lahayd ka hor bilowgii hawlgallada ballaaran.

Bishii Febraayo 2025, saraakiisha Puntland waxay Reuters u sheegeen in ciidamada ay kooxda kala wareegeen dhul gaaraya 250 kiiloomitir oo laba jibbaaran iyo ku dhowaad 50 saldhig. Xilligaas, ugu yaraan 85 dagaalyahan oo Daacish ah iyo 17 askari oo Puntland ah ayaa lagu dilay dagaallo socday laba maalmood, sida ay saraakiishu sheegeen.

Muumin iyo ku-xigeenkiisa oo lagu qiimeeyey inay nool yihiin

Dowladaha xogta siiyey Qaramada Midoobay waxay qiimeeyeen in hoggaamiyaha Daacish-ta Soomaaliya, Cabdulqaadir Muumin, iyo ku-xigeenkiisa Cabdiraxmaan Faahiye ay weli nool yihiin.

Sidaas darteed, warbixinta cusub kuma eka oo keliya in dhimashada Muumin aan la xaqiijin; waxay si cad u sheegaysaa in lagu qiimeeyey inuu nool yahay.

Warbixintii Febraayo waxay sheegtay in Muumin iyo Faahiye ay ku dhuumanayeen buuraha Cal-Miskaad, iyadoo Faahiye uu kooxda siinayey tilmaamaha hawlgallada. Daacish waxay markaas adeegsanaysay unugyo yaryar oo guurguura, godad buuraha ku yaalla, marinno tahriib iyo waddooyin xeebeed si dagaalyahannadu uga dhuuntaan ciidamada una abaabulmaan.

Warbixinta Agoosto ma xaqiijin halka ay hadda ku sugan yihiin labada hoggaamiye. Sidoo kale, Muumin iyo Faahiye si gaar ah uguma jiraan liiska cunaqabataynta ee guddiga QM ee warbixintan diyaariyey, inkasta oo taasi aysan meesha ka saareyn eedeymaha la xiriira kaalintooda kooxda.

Hoos u dhaca hawlgallada oo kooxda siisay fursad kooban

Qaramada Midoobay waxay ka digtay in guulaha la gaaray ay dib u noqon karaan haddii cadaadiska militari la yareeyo.

Hoos u dhac ku yimid xawaaraha hawlgallada ciidamada bishii Janaayo ayaa u saamaxay dagaalyahanno Daacish ah inay si ku-meel-gaar ah ugu laabtaan qaar ka mid ah goobihii hore looga saaray.

Kooxdu waxay isku dayday inay dib u dhisto shabakadaha taageerada ee Cal-Miskaad, dooxada Jaceel iyo qaybo ka mid ah buuraha Golis. Ujeeddadeedu waxay ahayd inay dib u soo ceshato xorriyadda dhaqdhaqaaqa iyo awoodda ay weerarro ku fulin karto.

QM waxay sheegtay in joogitaanka kooxda ee Puntland uu hadda yahay mid kooban, balse aysan weli gebi ahaanba burburin.

Dagaalyahannada ajaanibta ah

Dhaqdhaqaaqii dagaalyahannada ajaanibta ah ee ku soo qulquli jiray Puntland ayaa si weyn hoos ugu dhacay. Daacish-ta Soomaaliya ayaa xitaa lagu soo warramay inay dadka doonaya inay ku biiraan kula talisay inaysan u safrin Puntland.

Warbixintu waxay haddana ka digtay in xaaladdan ay is beddeli karto haddii cadaadiska argagixiso-la-dagaallanka uu daciifo. Waddooyinka tahriibka iyo marinada socdaalka sharci-darrada ah ee kooxdu hore u isticmaali jirtay wali way jiraan, waxaana dib loogu adeegsan karaa soo gelinta dagaalyahanno shisheeye.

Mid ka mid ah dowladaha xubnaha ka ah QM ayaa Abuu Farax Al-Xabashi ku tilmaamay fududeeye muhiim ah oo door weyn ku leh dhaqdhaqaaqa dagaalyahannada ajaanibta ah.

Warbixintii Febraayo waxay sidoo kale diiwaangelisay dagaalyahanno Carbeed oo Puntland uga gudbay Yemen dhinaca Gacanka Cadmeed. Xoojinta hawlgallada iyo ilaalinta xuduudaha gobolka ayaa si weyn u yareeyey dadka cusub ee kooxda ku soo biiraya.

Dhaqaalaha kooxda oo aad u yaraaday

Warbixinta cusub waxay sheegtay in awoodda dhaqaale ee Daacish-ta Soomaaliya ay xaddidan tahay, islamarkaana aysan hadda awoodin inay dhaqaale u dirto faracyada kale ee Daacish.

Tani waxay hoos u dhac weyn ku tahay koox mar xarunteeda Al-Karrar ay kaalin muhiim ah ka qaadan jirtay maalgelinta shabakadaha Daacish ee Afrika iyo meelo ka baxsan.

Warbixin QM oo bishii Luulyo 2024 la soo saaray ayaa dakhliga kooxda ka soo gala baadda iyo canshuuraha sharci-darrada ah ku qiyaastay qiyaastii $360,000 bishii. Warbixinta cusub ma bixineyso tiro lacageed oo hadda kooxda soo gasha, balse waxay sheegaysaa in aysan mar dambe awoodin inay faracyada kale taageerto.

Warbixintii Febraayo waxay sheegtay in adkeynta ammaanka dekedaha Boosaaso, Qandala iyo Ba’ad ay kooxda ka hor istaagtay inay goobahaas ka ururiso dakhli sidii hore. Hase yeeshee, warbixinta Agoosto waxay caddeysay in kooxda ay wali lacago yar-yar oo baad ah ka qaaddo qaar ka mid ah ganacsatada magaalooyinka Boosaaso iyo Qandala.

Taasi waxay muujineysaa in shabakadaha maaliyadeed ee Daacish si weyn loo wiiqay, balse aan gebi ahaanba la baabi’in.

Mid ka mid ah dowladaha xubnaha ka ah QM ayaa Cabdi Cabdullaahi Aadan, oo loo yaqaan “Abuu Jinda,” ku tilmaamay fududeeye dhaqaale oo muhiim u ah kooxda. Warbixintu si gaar ah uma xaqiijineyso inuu isagu shakhsi ahaan madax ka yahay dhammaan lacagaha baadda ah, sidaas darteed kaalintiisa saxda ah waa in lagu koobo “fududeeye dhaqaale oo muhiim ah.”

Abuu Jinda kuma jiro liiska cunaqabataynta ee guddiga QM ee warbixinta diyaariyey.

Qiimeynta guud ee Qaramada Midoobay waxay muujineysaa in Hawlgalka Hillaac uu si weyn u wiiqay Daacish-ta Soomaaliya. Hase yeeshee, hoggaankeedii sare ayaa nool, dagaalyahanno kooban ayaa wali ku dhuumanaya buuraha, shabakadaha baadda qaarkoodna way shaqeynayaan. Warbixintu waxay sidaas darteed adkeyneysaa muhiimadda ay leedahay in la sii wado cadaadiska militari, la xiro marinada dagaalyahannada ajaanibta ah, lana burburiyo ilaha dhaqaale ee kooxda.

URURINTA WARBIXINTAAN: GAROWE ONLINE