Madaxweynaha Soomaaliya oo ka digay qorshaha Israel ka damacsan tahay Somaliland

ANKARA – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegay in Soomaaliya ay si cad uga soo horjeedo joogitaanka Israa’iil ee Somaliland, isagoo ku digay in aqoonsiga ay Israa’iil siiso gobolka gooni u taagan uu khatar ku keeni karo colaadaha gobolka Geeska Afrika.

“Marna ma weerarin Israa’iil. Waligeen dhibaato kuma abuurin. Ma doonayno in Israa’iil timaado oo noo keento dhibaatooyinkeeda,” ayuu yiri Madaxweyne Maxamuud, isagoo waraysi gaar ah siiyay telefishanka Turkiga ee TRT World.

Madaxweynaha ayaa tallaabadan ku tilmaamay “xaalad aad u murugo badan,” isagoo ku baaqay in la ixtiraamo sharciga caalamiga ah. Wuxuu sheegay in falalka Israa’iil ee dhowaan aysan “waafaqsaneyn sharciga caalamiga ah” isagoo tusaale u soo qaatay Gaza iyo taariikhda dheer ee colaadaha Bariga Dhexe.

“Waa murugo weyn in hadda arrintan loo soo rogay Soomaaliya,” ayuu raaciyay.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xusay in Muqdisho ay la xiriirtay bulshada caalamka, oo ay ku jiraan Qaramada Midoobay, Midowga Afrika, IGAD, Iskaashiga Bariga Afrika, Ururka Carabta, iyo Ururka Iskaashiga Islaamka, kuwaas oo si wadajir ah u taagan Soomaaliya, una muujiyay taageeradooda madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed.

Wuxuu tilmaamay in gobollada waqooyi ee Soomaaliya ay muddo dheer la kulmeen caqabado gooni u goosasho iyo kala qaybsanaan, balse dowladda ay mar walba isku dayday in lagu xalliyo khilaafaadka si nabad ah.

“Dowladda Soomaaliya marna ma isku dayin in xoog lagu qasbo, dagaal lagu galo, ama xitaa awood diblomaasiyadeed lagu adeegsado dadkaas,” ayuu raaciyay.

Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa sheegay in Türkiye ay isku dayday dhexdhexaadnimo u samayso Somaliland iyo Soomaaliya, iyadoo kulan la qabatay 2015 iyo wakiil joogto ah ku leh Hargeysa si wadahadalka loo sii wado. Ankara ayaa sida caadiga ah taageerta Soomaaliya, iyadoo mar walba garab taagan midnimada iyo madax-bannaanida dalka.

Madaxweyne Xasan ayaa sheegay in Soomaaliya ay weli haysato taageerada bulshada caalamka inkastoo Israa’iil si sharci darro ah u aqoonsatay Somaliland.

Madaxweynaha ayaa sheegay in arrintani ay muhiim tahay maadaama Israa’iil ay ku lug leedahay falal ka dhaca Bariga Dhexe, oo ay ku jiraan Falastiin, Suuriya, iyo Lubnaan, taasoo kicinaysa walaaca ku saabsan ka qaybgalka Israa’iil ee Badda Cas, Gacanka Cadmeed, iyo Geeska Afrika, oo uu ku tilmaamay “gobol aad u kacsan,” iyadoo Soomaaliya ay horey uga dagaalantay Daesh iyo Al-Shabaab.

Madaxweyne Maxamuud ayaa intaa ku daray in joogitaanka Israa’iil uu sababi karo soo noqoshada colaado ka dhaca qaybo ka mid ah Soomaaliya iyo dalalka deriska ah ee Gacanka Cadmeed iyo Gacanka Carabta. Wuxuu xusay in Xuutiyiinta Yemen iyo Iiraan ay sidoo kale xumaan xiriir la leeyihiin Israa’iil.

“Haddii Israa’iil ay dhisto goob wakiil ah si ay u weerarto danaha dadka kale, dadkaas ayaa sidoo kale ku weerari doona Somaliland iyo Soomaaliya, taasoo aan noqon doonin khibrad wanaagsan,” ayuu digniin ka bixiyay Madaxweyne Maxamuud.

Madaxweyne Maxamuud ayaa intaas ku daray in dhisidda saldhig milateri ee Somaliland iyo ku qasbida dib-u-dejinta Falastiiniyiinta ay kicinayso colaadda, taasoo ay dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed si cad uga soo horjeesteen.

Madaxweyne Xasan ayaa u sheegay Al Jazeera in Somaliland ay oggolaatay inay dejiso Falastiiniyiin, martigeliso saldhig milateri oo Israa’iil ah, una biirto Heshiisyada Abraham-ka si ay u hesho aqoonsiga Israa’iil, iyadoo la sheegay inay ka soo xigatay warbixino sirdoon.

GAROWE ONLINE