Itoobiya oo Horumar Ka Sameeyay Wadahadallada Helitaanka Dekedda

ADDIS ABABA - Itoobiya iyo Soomaaliya ayaa ku talaabsanaya is-afgarad cusub ka dib markii labada dhinac ay isku raaceen inay soo afjaraan khilaafka ku saabsan heshiiskii Somaliland.

Todobaadkii hore, Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed, ayaa booqday Muqdisho, halkaasoo uu kulan kula yeeshay Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud.

Kulanka ugu muhiimsanaa ee labada hoggaamiye ayaa diiradda lagu saaray amniga Geeska Afrika iyo bilowga wadahadallada farsamada ee ku saabsan helitaanka dekedda Itoobiya ka doonayso Soomaaliya, sida lagu heshiiyey bishii December magaalada Ankara.

Iyada oo Turkigu uu dhexdhexaadinayo arinta badda, Itoobiya iyo Soomaaliya ayaa ku heshiiyey inay gaaraan "isku-dheelitirnaan ganacsi oo faa’iido u leh labada dhinac, taasoo hubinaysa in Itoobiya ay hesho marin biyood iyada oo aan la jebinaynin madax-bannaanida Soomaaliya." Wasiiru dowlaha Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya, Cali Balcad, ayaa sheegay in wadahadalladu ay socdaan, isagoo tilmaamay in la rajeynayo in la gaaro heshiis guud bisha June.

“Heshiiska ayaa go’aamin doona nooca dekedda ee la siinayo, aagga saxda ah ee uga taal Badda Hindiya iyo guud ahaan qiimaha mashruuca,” ayuu yiri wasiiru dowlaha, oo aad ugu dhaw Xasan Sheekh.

Tani waa horumar weyn oo lagu gaarayo xal waara oo ku saabsan rabitaanka Itoobiya ee helitaanka dekedda. Heshiiska hore ee labada dal, Itoobiya waxay qorsheynaysay inay kiraysato 12-mayl oo ka mid ah xeebta Berbera, taasoo aan oggolaansho ka helin Muqdisho. 

Itoobiya waxay noqotay waddan badda ka xaddidan sanadkii 1993 ka dib markii Ereteriya ay madaxbannaanideeda qaadatay, taas oo soo gabagabeysay dagaal muddo seddex iyo toban sano ah oo u dhexeeyay labada dal. Hadda, Itoobiya waxay isticmaashaa dekedaha Jabuuti. Jidka Addis Ababa-Djibouti ayaa dhererkiisu yahay 752-kiloomitir.

Si kastaba ha ahaatee, iyadoo Itoobiya ay tahay mid ka mid ah dhaqaale-dhaqaaleedka ugu horeeyo Bariga Afrika, waxay ku dadaaleysaa inay dhisto dekeddeeda gaarka. Dekeddan ayaa sidoo kale noqon karta saldhig loogu talagalay Shirkadda Adeegyada Maraakiibta iyo Lojistikada Itoobiya (ESLSE).

Hadda, ESLSE waxay leedahay 10 markab oo ganacsi ah, waxaana la sheegay inay socoto qorshayaal lagu kordhinayo lix markab dheeri ah, maadaama baahida Itoobiya ee dhoofinta iyo soo dejinta ay sii kordheyso. 

GAROWE ONLINE