Heshiiska Sacuudiga, Pakistan iyo Turkiga: Difaac cusub mise fariin istiraatiiji ah?

Makka — Sacuudiga, Pakistan iyo Turkiga ayaa kala saxiixday heshiis difaac oo wadajir ah, kaas oo dhigaya in weerar hubaysan oo lagu qaado mid ka mid ah saddexda dal loo arki doono weerar lagu qaaday dhammaantood.

Heshiiska ayaa lagu saxiixay magaalada Makka, iyadoo ay ka qayb galeen Dhaxal-sugaha Sacuudiga Maxamed bin Salmaan, Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan iyo Ra’iisul Wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif.

Saddexda dal ayaa sheegay in heshiiska looga gol leeyahay in lagu xoojiyo iskaashiga dhinaca difaaca iyo amniga, isla markaana la sameeyo hannaan ay si wadajir ah uga hortagi karaan khataraha militari ee soo wajaha mid kasta oo ka mid ah.

Heshiiska ayaa Sacuudi Carabiya siinaya taageero dheeraad ah oo dhinaca difaaca ah, halka Turkiga uu keeni karo khibraddiisa milatari iyo warshadaha hubka ee sii kobcaya. Pakistan, oo leh ciidan ballaaran iyo hub nukliyeer ah, ayaa iyaduna heshiiska ku kordhinaysa awood militari oo muhiim ah.

Si kastaba, su’aasha ugu weyn ayaa ah in heshiiskani dhab ahaan noqon doono qaab difaac wadajir ah oo wax ku ool ah, ama uu yahay fariin istiraatiiji ah oo ay saddexda dal doonayaan inay u diraan dalalka gobolka iyo quwadaha caalamka.

Heshiisku wuxuu yimid xilli Bariga Dhexe ay ka jiraan xiisado militari oo sii kordhaya, gaar ahaan khilaafaadka u dhexeeya Iran iyo dalalka gobolka. Inkastoo heshiiska aan si cad loogu magacaabin Iran ama dal kale inuu yahay cidda lala beegsanayo, waqtiga uu dhacay iyo qaabka uu u dhisan yahay ayaa keenaya in si dhow loo eego ujeeddadiisa istiraatiijiga ah.

Sacuudi Carabiya ayaa muddooyinkii dambe isku dayaysay inay xoojiso awooddeeda difaac iyo iskaashigeeda militari, iyadoo aan ku tiirsanaan hal dal oo keliya. Heshiiskan ayaa Riyadh u noqon kara waddo ay ku ballaariso xiriirrada amni ee ay la leedahay quwadaha kale ee gobolka.

Turkiga, dhankiisa, wuxuu muddooyinkii dambe ballaarinayay xiriirkiisa militari iyo dhaqaale ee dalalka Khaliijka. Ankara waxay sidoo kale doonaysaa inay kordhiso doorkeeda siyaasadeed iyo amni ee Bariga Dhexe.

Pakistan ayaa iyaduna xiriir taariikhi ah oo dhow la leh Sacuudi Carabiya, iyadoo labada dal ay muddo dheer iska kaashanayeen dhinacyada difaaca iyo amniga. Ku biiritaanka Turkiga ayaa heshiiska siinaya dhinac saddex geesood ah oo ka ballaaran xiriirkii hore ee Riyadh iyo Islamabad.

Heshiisku, si kastaba, weli ma cadda inuu isu beddeli doono isbahaysi militari oo buuxa oo leh ciidamo, qorshe hawlgallo iyo qaab-dhismeed mideysan. Sidaas darteed, awooddiisa dhabta ah waxaa lagu qiimeyn doonaa sida saddexda dal uga falceliyaan haddii midkood uu la kulmo weerar ama khatar militari oo culus.

Haddii heshiiska loo beddelo iskaashi militari oo dhab ah, wuxuu noqon karaa tallaabo wax ka beddeli karta qaab-dhismeedka amniga gobolka. Haddii uu ku ekaado heshiis siyaasadeed oo lagu muujinayo midnimada saddexda dal, wuxuu noqon karaa fariin istiraatiiji ah oo muujinaysa in Sacuudi Carabiya, Pakistan iyo Turkigu ay doonayaan inay yeeshaan door weyn oo ku saabsan amniga gobolka.

Sidaas darteed, muhiimadda heshiiska ma aha oo keliya waxa ku qoran, balse sidoo kale waxay ku xirnaan doontaa sida loo dhaqan geliyo iyo waxa saddexda dal ay ka sameeyaan marka ay soo baxaan khataro dhab ah oo amni.

GAROWE ONLINE