Trump: Wadahadal Iiraan lala bilaabay — maxaa dhab ah?

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in dowladdiisa ay wadaan wada-hadallo culus oo lala leeyahay Iiraan, si xal loogu helo dagaalka saddexda toddobaad ka socday Bariga Dhexe. Wuxuu xusay in wada-xaajoodyadan ay dhinaca Mareykanka ka hoggaaminayaan Jared Kushner iyo Steve Witkoff, kuwaas oo door muuqda ka qaadanaya isku dayga dejinta xiisadda.

Trump wuxuu tilmaamay inuu dib u dhigay weerarro la qorsheeyay oo ka dhan ahaa xarumaha korontada ee Iiraan muddo shan maalmood ah, si fursad loo siiyo wadahadallada. Si kastaba ha ahaatee, muuqaalka guud ee dhinaca Iiraan kama muuqan wax muujinaya in heshiis dhow la gaarayo, iyadoo wararkooda rasmiga ah ay si shaki leh u eegayaan hadallada Washington.

Intii uu socday dagaalkan, Mareykanka, Israel iyo Iiraan waxay soo saarayeen hadallo is khilaafsan, mid walbaana wuxuu isku dayayey inuu saameyn ku yeesho jihada dagaalka iyo aragtida caalamka. Madaxweynaha Mareykanka laftiisa ayaa marar badan soo bandhigay fariimo kala duwan oo ku saabsan tallaabooyinka xiga—marna hanjabaad ah, marna u janjeera dhinaca wada-hadal.

Dhawaan ayuu Trump sheegay in Mareykanku xiriir la sameeyay mid ka mid ah hoggaamiyeyaasha Iiraan, isagoo ku cadaadinaya in la joojiyo barnaamijka kobcinta uranium-ka iyo kaydka nukliyeerka. Hase yeeshee, ma uusan shaacin cidda lala hadlayo, wuxuuna cadeeyay inaysan ahayn hoggaamiyaha cusub ee sare ee Iiraan.

Dhinaca Israel wali si cad ugama hadlin arrintan, inkastoo Trump uu ku adkeystay in Tel Aviv ay ku qanacsanaan doonto natiijada wadahadallada. Isla waqtigaas, Iiraan waxay sheegtay in hadallada Mareykanka ay qeyb ka yihiin qorshe lagu dejinayo qiimaha shidaalka iyo in waqti loo helo qorshayaal militari oo kale.

Dagaalkan oo bilowday dabayaaqadii Febraayo ayaa weli aan lahayn waddo cad oo lagu joojin karo, iyadoo uu isu beddelay khilaaf ballaaran oo gobolka oo dhan saameeyay. Inkasta oo cadaadisyo la saaray, dowladnimada Iiraan iyo qayb weyn oo ka mid ah barnaamijkeeda nukliyeerka ayaa weli taagan.

Cawaaqibta dhaqaale ee dagaalka ayaa si weyn loo dareemay, iyadoo qiimaha shidaalka iyo gaaska uu sare u kacay heer ka badan 50%, taas oo ka dhigaysa xaalad ka daran qalalaasihii shidaalka ee caalamka soo maray 1970-meeyadii. Marinka Hormuz—oo muhiim u ah ganacsiga shidaalka dunida—ayaa noqday meel xasaasi ah, iyadoo Iiraan xaddiday marinka maraakiib badan.

Markii Trump ku dhawaaqay rajada wada-hadallada, qiimaha shidaalka ayaa si degdeg ah hoos ugu dhacay, balse weli lama oga haddii isbeddelkaasi sii jiri doono, maadaama xal dhab ah aan wali muuqan.

In ka badan 2,000 oo qof ayaa ku dhintay dagaalkan, badankoodna waxay ku sugnaayeen Iiraan iyo Lubnaan, halkaas oo ay sidoo kale ka socoto jiho kale oo dagaal oo u dhexeeya Israel iyo Xisbullah. Dagaalku wuxuu weli halis ku yahay inuu sii fido, iyadoo xal siyaasadeed uu weli fog yahay.

GAROWE ONLINE