Xiisadda Israel iyo Britain: Sidee ayuu khilaafku ku billowday, yaase la saftay London?

LONDON/JERUSALEM — Xiriirka Britain iyo Israel ayaa galay xiisad diblomaasiyadeed oo cusub, kadib markii London ay xayiraado ganacsi ku soo rogtay deegaannada Israel ka dhistay Daanta Galbeed, Israel-na ay kaga jawaabtay xiritaanka qunsuliyadda Britain ee Bariga Jerusalem iyo tallaabooyin kale.

Xiisaddu waxay cirka isku shareertay 8-dii Sebteembar, markii Britain, France iyo Canada ay ku dhawaaqeen mamnuucidda badeecadaha laga keeno deegaannada Israel ee Daanta Galbeed. London waxay sheegtay in tallaabadu qayb ka tahay cadaadis lagu doonayo in lagu joojiyo ballaarinta deegaannada iyo rabshadaha ka dhanka ah Falastiiniyiinta.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Britain Ed Miliband ayaa ku eedeeyey dowladda Israel inay indhaha ka qarsanayso waxa uu ku tilmaamay Isir-sifeyn“ethnic cleansing” ay degganeyaasha xagjirka ahi ka wadaan qaybo ka mid ah Daanta Galbeed. Israel ayaa si adag u diidday eedeynta.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Israel Gideon Sa’ar ayaa tallaabada London ku tilmaamay faragelin arrimaha gudaha Israel ah, isagoo sheegay in Britain ay qaaday tallaabooyin siyaasadeed oo aan cadaalad ahayn.

Jawaabta Israel waxay ahayd mid ka baxsan ganacsiga. Dowladda Israel waxay amartay in qunsuliyadda Britain ee Bariga Jerusalem lagu xiro 30 maalmood gudahood, waxayna mamnuucday gelitaanka siyaasiyiin British ah. Waxa kale oo ay joojisay kaalintii Britain ee tababarka ciidamada ammaanka Maamulka Falastiin iyo ka qaybgalkeeda howlgal Maraykanku hoggaaminayo oo la xiriira Gaza.

Britain waxay diidday inay ka laabato go’aankeeda. Mamnuucidda London waxay khuseysaa badeecadaha laga keeno deegaannada Israel ee Daanta Galbeed, iyadoo hirgelinta nidaamka oo dhan la filayo inay qaadato ilaa sagaal bilood.

Inkasta oo saameynta dhaqaale ee tallaabadani ay kooban tahay — maadaama badeecadaha deegaannadu qayb yar ka yihiin ganacsiga Israel iyo Britain — muhiimaddeeda siyaasadeed ayaa ka weyn. Britain waxay muddo dheer ka mid ahayd xulafada muhiimka ah ee Israel, sidaas darteed tallaabada London waxay muujineysaa cadaadiska sii kordhaya ee Israel kala kulmeyso qaar ka mid ah saaxiibadeeda reer Galbeedka.

France iyo Canada ayaa Britain kula biiray tallaabooyinka ganacsi ee ka dhanka ah deegaannada. Dalalkaas waxay ku doodayaan in sii ballaarinta deegaannada Israel ay dhaawaceyso rajada laga qabo xal laba dowladood ah.

Maraykanka, oo ah xulafada ugu weyn Israel, kuma biirin mamnuucidda, waxaana Washington ka soo baxay dhaleeceyn loo jeediyey tallaabada Britain. Australia ayaa dhankeeda muujisay inay qaadi karto tallaabooyin bartilmaameed ah oo ka dhan ah dadka lala xiriirinayo rabshadaha degganeyaasha, balse kuma aysan biirin mamnuucidda guud ee ganacsiga.

Khilaafku sidaas darteed wuxuu ka weyn yahay muran ku saabsan badeecadaha Daanta Galbeed. Wuxuu muujinayaa kala duwanaansho sii muuqda oo u dhexeeya Israel iyo qaar ka mid ah xulafadeeda reer Galbeedka oo ku saabsan deegaannada, xaaladda Falastiiniyiinta iyo mustaqbalka xal laba dowladood ah.

Britain waxay ku adkeysaneysaa in cadaadiskeedu ku wajahan yahay siyaasadaha dowladda Israel iyo deegaannada, ee uusan ka dhan ahayn shacabka Israel. Israel-na waxay u aragtaa tallaabooyinka London cadaadis siyaasadeed oo aan loo meel dayin.

Inkasta oo khilaafku gaaray heer qunsuliyad la xirayo, labada dal weli ma aysan jarin xiriirkooda muhiimka ah ee dhinacyada amniga iyo sirdoonka. Taasi waxay muujineysaa in xiisaddu ay tahay mid culus, balse aysan weli gaarin heer burbur buuxa oo xiriirka labada dal ah.

GAROWE ONLINE