Beesha Caalamka oo diiday doorasho hal dhinac ah oo ka dhacda Soomaaliya

MUQDISHO — Diblomaasiyiinta saaxiibada caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa xarunta sida weyn loo ilaaliyo ee Xalane ku kulmay madaxda mucaaradka ee Isbahaysiga "Golaha Mustaqbalka". Kulankan ayaa yimid iyadoo la isku dayayo in la badbaadiyo wadahadaladii istaagay, laguna soo celiyo miiska wadahadalka dhinacyada isku haya siyaasadda Soomaaliya, kadib markii ay fashilmeen wadahadalo ay garwadeen ka ahaayeen Mareykanka iyo Britain.

Kulankan oo dhacay maalintii Isniinta ayaa waxaa fool-ka-fool uga qeyb galay qaar ka mid ah siyaasiyiinta ugu saameynta badan mucaaradka, sida Ra'iisul Wasaarihii hore Xasan Cali Kheyre iyo hoggaamiyaha xisbiga Wadajir Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame. Sidoo kale, madaxweynayaasha maamul-goboleedyada Puntland iyo Jubaland ayaa kulanka kaga qeyb galay aaladda fogaan-aragga.

Ilo-wareedyo xog-ogaal u ah wadahadalada ayaa sheegay in diblomaasiyiinta shisheeye ay u gudbiyeen mucaaradka in beesha caalamku ay hadda aqoonsan tahay laba xaqiiqo oo muhiim ah oo qeexaya dhibaatada taagan, kuwaas oo kala ah; in Soomaaliya ay gasho muddo kala-guur ah ka dib markii uu dhammaaday muddo-xileedkii madaxweynaha, iyo in hannaanka doorashada uu u baahan yahay is-afgarad ballaran, iyadoo aysan jirin hal dhinac oo keligiis go'aamin kara habka ay doorashadu u dhacayso.

Diblomaasiyiinta ayaa sidoo kale ku cadaadiyay madaxda mucaaradka inay ka fogaadaan wax kasta oo sababi kara in xaaladda amniga ee caasimadda ay ka sii darto. Waxay uga digeen in xiisad kasta oo ka dhalata Muqdisho ay dalka u horseedi karto iska-hor-imaad dastuuri ah oo ka sii qoto-dheer kii hore. Saaxiibada caalamiga ah ayaa ku dhiiragaliyay dhammaan dhinacyada inay furan u dhaafaan dariiqyada xiriirka, iyadoo dhexdhexaadinta caalamiga ah ay weli sii deyneyso dadaallo lagu raadinayo xal siyaasadeed oo kama dambays ah.

Kulankan ka dhacay xerada Xalane ayaa ku soo aaday xilli uu jiro madau madow iyo hubanti la'aan siyaasadeed, gaar ahaan ka dib markii Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu si cad u sheegay in muddo-xileedkiisu uu sax yahay ilaa bisha May ee sanadka 2027-ka, isagoo ku adkaystay qorshihiisa ah in dalka laga hirgeliyo doorasho qof iyo cod ah.

Mawqifyadaas ayaa noqday udub-dhexaadka khilaafka siyaasadeed ee sii xoogaysanaya, iyadoo madaxda mucaaradka iyo dhowr maamul-goboleed ay si adag u gacan-seyreen muddo-kordhin kasta oo ay samayso dowladda federaalka ama hab doorasho oo la isku raacin oo lagu soo rogo dalka. Fashilka ku yimid wadahadaladii hore ee ay dhexdhexaadinayeen diblomaasiyiinta Mareykanka iyo Ingiriiska ayaa sii kiciyay cabsida laga qabo in Soomaaliya ay gasho dhibaato dhanka sharciga ah.

Tani waxay ku soo aadaysaa xilli dalku uu wajahayo xaalado amni oo jilicsan, hanjabaado joogto ah oo ka dhex jira gudaha, iyo walaac caalami ah oo laga qabo xasiloonida hay'adaha dowladda.

GAROWE ONLINE