Laba Wasiir oo ka tirsan Dowladda Federaalka oo is casilay kadib ansixinta dastuurka cusub

MUQDISHO — Laba wasiir oo ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya kana soo jeeda Puntland ayaa ku dhawaaqay inay iska casileen xilalkoodii iyagoo ka cabanaya wax-ka-beddellada dastuurka ee Arbacadii ay ansixiyeen xubnaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, arrintaas oo sii xoojisay xiisadda siyaasadeed ee u dhaxaysa Muqdisho iyo maamullada gobollada.

Aynaashe Yuusuf Xuseen, wasiir ku-xigeenkii shaqada iyo arrimaha bulshada, iyo Ismail Buraale, wasiir ku-xigeenkii batroolka iyo macdanta, oo labaduba ka tirsan Golaha Shacabka kana soo jeeda deegaanada Puntland, ayaa sheegay inay xilalkooda ka tagayaan kadib codbixintii baarlamaanka ee lagu ansixiyay dastuur dib loo eegay.

War-saxaafadeed uu soo saaray, Aynaashe Yuusuf Xuseen ayaa ku eedeeyay hoggaanka federaalka inay isku dayayaan inay qaabeeyaan nidaam dowladeed oo awoodda ku ururinaya hal dhinac, taas oo uu sheegay inay halis gelin karto midnimada dalka iyo nidaamka federaalka.

“Shacabka Puntland ayaa kursigan ii igmaday,” ayuu yiri. “Ma ka mid noqon karo waxyeello gaarsiinaya iyaga iyo dowladdooda.”

Wuxuu sidoo kale sheegay in xildhibaannada ka soo jeeda Puntland lagu hor istaagay inay gutaan waajibaadkooda dastuuriga ah, islamarkaana laga hor istaagay inay u safraan deegaanada ay matalaan, isagoo arrintaas ku tilmaamay xadgudub ka dhan ah xuquuqda baarlamaanka.

Dhankiisa, Ismail Buraale ayaa sheegay inuu ka soo horjeedo hannaan uu ku tilmaamay mid aan dhammaystirnayn oo hal dhinac lagu wado oo lagu beddelayo dastuurka. Wuxuu sheegay in wax-ka-beddelada waaweyn ee dastuurka ay u baahan yihiin wadatashi ballaaran iyo is-afgarad qaran, halkii lagu ansixin lahaa kalfadhi baarlamaan oo ay mucaaradku qaadaceen.

Ilaa hadda, Xafiiska Madaxweynaha Soomaaliya iyo Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya wax jawaab rasmi ah kama aysan bixin is-casilaadaha.

Is-casilaadahan ayaa yimid kadib markii Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Arbacadii si rasmi ah u ansixiyay dastuur cusub oo lagu beddelay kii ku-meel-gaarka ahaa ee la qaatay sanadkii 2012 dhammaadkii xilligii kala guurka.

Kalfadhi ay si wadajir ah u yeesheen Golaha Shacabka iyo Aqalka Sare ayaa 223 xildhibaan ku taageereen dastuurka wax-ka-beddelka lagu sameeyay, oo ay ku jiraan 186 xildhibaan oo ka tirsan Golaha Shacabka iyo 37 senator oo Aqalka Sare ah.

Mas’uuliyiinta dowladda ayaa ku tilmaamay dastuurka cusub tallaabo muhiim ah oo horumar u ah dhismaha dowladnimada Soomaaliya, iyagoo sheegay inuu caddeynayo kala qaybsanaanta awoodaha u dhexeeya dowladda federaalka iyo dowlad-goboleedyada isla markaana xoojinaya hay’adaha dowliga ah.

Si kastaba, siyaasiyiin mucaarad ah ayaa ku dooday in hannaanka lagu ansixiyay uusan helin is-afgarad siyaasadeed oo ku filan, taas oo halis u ah inay sii huriso khilaafka u dhexeeya dowladda federaalka iyo maamullada gobollada xilli siyaasadeed oo xasaasi ah.

Is-casilaadahani waxay muujinayaan kala qeybsanaan sii kordheysa iyadoo Soomaaliya ay wajahayo jadwal doorashooyin muhiim ah iyo dood ku saabsan qaab-dhismeedka federaalka iyo mustaqbalka nidaamka dowladeed ee dalka.

GAROWE ONLINE